Avstraliyadagi ta’lim tizimi

Ushbu bo‘lim quyidagilarni qamrab oladi: Avstraliya ta’lim tizimining ishlash tartibi, Avstraliyaning malaka tizimi, ta’lim siyosati va ta’lim bosqichlari.

1. Avstraliya ta’lim tizimi qanday ishlaydi?

Avstraliyadagi har bir shtat va hudud o‘zining maktab hamda kasb-hunar ta’limi tizimlarini, jumladan, davlat va xususiy muassasalarini mustaqil ravishda boshqaradi. Bu quyidagilarni o‘z ichiga oladi:

• Moliyalashtirish va byudjetlashtirish
• Siyosat va qonun-qoidalar
• O‘quv dasturlarini ishlab chiqish
• Ta’lim sifatni ta’minlash
• Kundalik boshqaruv va tezkor masalalar

Har bir shtat/hudud o‘z tizimini o‘zi boshqarganligi sababli, ayrim tafsilotlar farq qilishi mumkin, biroq butun Avstraliya bo‘ylab ta’limning umumiy sifati barqaror ravishda yuqori darajada qolmoqda.

Avstraliya hukumati universitetlarni nazorat qiladi, ularni moliyalashtiradi va milliy ta’lim standartlarini belgilaydi. Universitetlar milliy ta’lim qoidalariga rioya qilgan holda o‘zlarining o‘quv dasturlari, siyosati, faoliyati va rivojlanish rejalarini mustaqil ishlab chiqadilar.

Avstraliyaning har bir shtati va hududidagi ta’lim to‘g‘risida batafsil ma’lumot bilan quyidagi hududlar nomi ustiga bosish orqali tanishib chiqishingiz mumkin: Kanberra, Yangi Janubiy Uels, Kvinslend, Janubiy Avstraliya, Tasmaniya, Viktoriya, G‘arbiy Avstraliya va Shimoliy Hudud.

2. Avstraliya malaka tizimi

Avstraliya uchta ta’lim sektori bo‘yicha milliy miqyosda tan olingan 17 ta malaka turiga ega:

• Maktab ta’limi (O‘rta ta’lim)
• Kasb-hunar ta’limi va tayyorlash (VET)
• Oliy ta’lim (Universitet)

To‘liq ma’lumot bilan Avstraliya malaka tizimi (AQF) rasmiy vebsaytiga tashrif buyurish orqali mumkin tanishib chiqishingiz mumkin. Quyida Avstraliya malaka tizimining qanday tuzilganligi haqida qisqacha ma’lumot keltirilgan:

3. Avstraliyadagi ta’lim siyosati

Avstraliyada xalqaro talabalarni himoya qilishga qaratilgan bir nechta muhim ta’lim siyosati mavjud. Avstraliyada o‘qishni rejalashtirayotgan talabalar va ota-onalar ularni tushunishi juda muhimdir.

Chet ellik talabalar uchun ta’lim xizmatlari (ESOS) to‘g‘risidagi qonun (2000-yil): ESOS qonuni Avstraliyaning xalqaro ta’lim sektorini tartibga soluvchi asosiy milliy qonundir. U quyidagilarni nazorat qiladi:

• Ta’lim muassasalarini ro‘yxatdan o‘tkazish va ularning faoliyati
• Moliyaviy boshqaruv va talabalar o‘qish to‘lovlarining himoyasi
• Maktab va muassasalar uchun qonunchilikka muvofiqlik talablari
• Avstraliya ta’lim tizimining sifat kafolati va uning daxlsizligi
• Avstraliya immigratsiya siyosatiga muvofiqlik

ESOS qonuni xalqaro talabalarning huquqlari va moliyaviy manfaatlarini himoya qilgan holda, Avstraliya ta’limining sifati, xavfsizligi va nufuzini ta’minlaydi.

Xalqaro talabalarga ta’lim beruvchi muassasalar uchun Milliy amaliyot kodeksi: Ushbu milliy kodeks ta’lim muassasalari xalqaro talabalarga dasturlarni taqdim etishda rioya qilishi kerak bo‘lgan standartlarni belgilaydi. U to‘rtta asosiy yo‘nalishni qamrab oladi:

• Qonunchilik bazasi
• Nazorat organlari va ularning majburiyatlari
• Dasturlarni ro‘yxatdan o‘tkazish standartlari
• Ta’lim muassasalarining talablari va majburiyatlari

Ushbu kodeks muassasalarning yuqori sifatli ta’lim berishini, yetarli darajada qo‘llab-quvvatlashini va xalqaro talabalarni boshqarishning barcha jabhalarida milliy standartlarga javob berishini ta’minlaydi.

Chet ellik talabalar uchun muassasalar va kurslarning Hamdo‘stlik reyestri (CRICOS): CRICOS quyidagilarni o‘z ichiga olgan milliy reyestrdir:

• Xalqaro talabalarga dars o‘tish uchun tasdiqlangan barcha muassasalar
• Chet ellik talabalar uchun rasman ro‘yxatga olingan barcha dasturlar/kurslar

Har bir muassasa va har bir kursga maxsus CRICOS kodi beriladi. Faqatgina CRICOS reyestriga kiritilgan dasturlargina talaba vizasini olish uchun ariza topshirish huquqini beradi. Batafsil ma’lumotni ushbu havolada ko‘rishingiz mumkin.

4. Avstraliyadagi ta’lim bosqichlari

Bunga quyidagilar kiradi: Maktab ta’limi, Kasb-hunar ta’limi va Oliy ta’lim.

Maktab ta’limi (Boshlang‘ich va o‘rta)

Avstraliyaning maktab tizimi 12 yilni qamrab oladi va quyidagilarga bo‘linadi:

• Boshlang‘ich maktab
• Kichik o‘rta maktab (Quyi o‘rta)
• Katta o‘rta maktab (Yuqori o‘rta)

O‘quvchilar maktab ta’limi davomida ikkita asosiy malaka hujjatini oladilar:

• 10-sinf sertifikati (Year 10 Certificate)
• Katta o‘rta ta’lim sertifikati (12-sinf sertifikati) – shtat yoki hududga qarab turlicha nomlanadi.

10-sinfdan boshlab avstraliyalik o‘quvchilar bir vaqtning o‘zida ham o‘rta maktab fanlarini, ham kasb-hunar kurslarini o‘qishlari mumkin (akademik va kasb-hunar uyg‘unlashgan yo‘nalish).

Maktabni tamomlagandan so‘ng, o‘quvchilar quyidagilardan birini tanlashlari mumkin:

• Mehnat faoliyatini boshlash
• Sertifikat yoki Diplom darajalarida kasb-hunar o‘rganishni davom ettirish
• Universitetda o‘qishni davom ettirish

Ba’zi o‘rta maktablar muayyan universitet darajalariga to‘g‘ridan-to‘g‘ri bog‘langan universitetga tayyorlov (foundation) dasturlarini ham taklif qiladi. Avstraliya o‘rta maktablari ro‘yxatini bu yerdan topishingiz mumkin.

Kasb-hunar ta’limi va tayyorlash (VET)

Avstraliyaning kasb-hunar kollejlari turli sanoat tarmoqlari bo‘yicha o‘qitishni taklif qiladi va milliy miqyosda tan olingan quyidagi malaka sertifikatlarini beradi:

• Certificate I (I darajali sertifikat) – odatda 3 oydan 6 oygacha
• Certificate II & III (II va III darajali sertifikat) – odatda 6 oydan 12 oygacha
• Certificate IV (IV darajali sertifikat) – odatda 1 yil
• Diploma (Diplom) – odatda 1 yildan 2 yilgacha
• Advanced Diploma (Kengaytirilgan diplom) – odatda 2 yildan 2,5 yilgacha
• Vocational Graduate Certificate (Kasbiy oliy ta’limdan keyingi sertifikat) – odatda 6 oy
• Vocational Graduate Diploma (Kasbiy oliy ta’limdan keyingi diplom) – odatda 1 yildan 1,5 yilgacha

Avstraliyada quyidagilar mavjud:

• TAFE (Texnik va qo‘shimcha ta’lim) nomi bilan tanilgan 60 dan ortiq davlat kasb-hunar muassasalari
• 5 000 ga yaqin xususiy kasb-hunar kollejlari
• Avstraliya o‘rta maktablarining taxminan 95 foizi o‘z hududidagi kasb-hunar markazlari orqali kasb-hunar ta’limini taklif etadi.

VET dasturlari uchun o‘qish to‘lovlari odatda yiliga 9 000 dan 14 000 gacha Avstraliya dollari (AUD)ni tashkil qiladi. VET muassasalari haqida batafsil ma’lumotni bu yerda ko‘ring.

Oliy ta’lim (Universitet darajasi)

Avstraliyada 42 ta universitet mavjud bo‘lib, ulardan 36 tasi davlat va 6 tasi xususiy universitetlardir. Avstraliya universitetlari ham mamlakat ichida, ham boshqa bir qancha davlatlarda o‘z kampusglariga ega, shuningdek, ko‘plab mahalliy va xalqaro universitetlar bilan hamkorlik dasturlarini yo‘lga qo‘ygan.

Universitetlardan tashqari, Avstraliyada akkreditatsiyadan o‘tgan oliy ta’lim dasturlarini taqdim etuvchi ko‘plab hukumat tomonidan tan olingan oliygohlar va institutlar ham faoliyat yuritadi. Avstraliya universitetlari ro‘yxati bilan mana bu yerda tanishing.

“Duc Anh EduConnect” tomonidan qoʻllab-quvvatlash

“Duc Anh EduConnect” xorijda taʼlim olish boʻyicha butun sayohatingiz davomida BEPUL va har tomonlama koʻmakni taklif etadi. Bizning tajribali jamoamiz talabalarga yoʻnalish va universitet tanlash, oʻqishga qabul hamda stipendiya arizalarini topshirish, talaba vizasini olish, turar joyni tashkil etish, aeroportda kutib olish va chet eldagi oʻqish davomida doimiy qoʻllab-quvvatlash xizmatlarida yordam beradi.

BEPUL konsultatsiya va ariza topshirish uchun iltimos, BIZ BILAN BOGʻLANING.